EU lanceert Clean Industrial Deal; transportsector blijft grotendeels buiten schot

De Europese Commissie heeft in Antwerpen de Clean Industrial Deal gepresenteerd, een nieuw initiatief om de Europese industrie duurzamer en concurrerender te maken. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, benadrukte dat dit plan niet alleen een antwoord is op de klimaatcrisis, maar ook een poging om Europa sterker te positioneren tegenover economische grootmachten zoals de Verenigde Staten en China.

De Clean Industrial Deal bouwt voort op de eerdere Green Deal, maar legt meer nadruk op technologische innovatie en economische concurrentiekracht. Het plan richt zich op vijf pijlers: betaalbare groene energie, stimulering van vraag naar duurzame producten, financiering, circulariteit en internationale handel. Hoewel het plan breed wordt omarmd, klinkt er ook kritiek. Sectoren zoals transport en logistiek, die een cruciale rol spelen in de Europese economie, worden nauwelijks genoemd.

Transport en Logistiek Nederland (TLN) reageerde gemengd op de presentatie. De organisatie is positief over de plannen om het elektriciteitsnetwerk te versterken, maar plaatst kanttekeningen bij de beperkte aandacht voor de transportsector. “Dit helpt ons om onze Scope 1 & 2 emissies te verminderen en dichter bij onze doelstelling van netto nul emissie in 2050 te komen,” zei TLN, maar het benadrukte ook dat een robuuster elektriciteitsnetwerk essentieel is om deze ambities waar te maken.

Een van de speerpunten van de Clean Industrial Deal is het Actieplan voor Betaalbare Energie. Dit initiatief moet zorgen voor lagere energieprijzen en een betere netcapaciteit, wat vooral in Nederland van groot belang is. De hoge energieprijzen en beperkte aansluitmogelijkheden remmen bedrijven die willen verduurzamen. TLN ziet hierin kansen, maar waarschuwt dat concrete resultaten pas in 2026 worden verwacht. “Elk jaar wachten is een jaar verloren,” aldus TLN.

Naast energie richt de Clean Industrial Deal zich op het stimuleren van de productie van duurzame technologieën in Europa. Dit moet onder andere gebeuren via vereenvoudigde vergunningsprocedures en strengere milieueisen in openbare aanbestedingen. Voor de transportsector biedt dit mogelijkheden, zoals meer investeringen in zero-emissievoertuigen. Tegelijkertijd blijft de implementatie van dergelijke plannen onzeker zolang het elektriciteitsnet niet voldoende capaciteit biedt.

Met een budget van 100 miljard euro wil de Europese Commissie de plannen realiseren, onder andere via een nieuwe Industrial Decarbonisation Bank. Daarnaast wordt ingezet op recycling en internationale handelsregels die Europese bedrijven beter beschermen tegen vervuilende concurrenten uit het buitenland.

Hoewel de Clean Industrial Deal ambitieus is, blijft de vraag hoe sectoren zoals transport en logistiek hierin hun plek zullen vinden. TLN benadrukt dat zonder een sterke transportsector de Europese industrie niet kan functioneren. Het blijft daarom aandringen op meer aandacht voor cruciale schakels in de keten.