Op 19 juni moet de stopknop werken; webshops aan de bak

Een online-overeenkomst aangaan is gemakkelijk; de EU vindt dat het terugdraaien net zo eenvoudig moet zijn. Voor webshops en online dienstverleners geldt daarom dat er vanaf 19 juni 2026 een simpele herroepingsmogelijkheid moet zijn.

Wettelijke grondslag

Het gaat hier dus om EU-consumentenrecht, meer specifiek richtlijn (EU) 2023/2673. De richtlijn verplicht lidstaten om ervoor te zorgen dat aanbieders vanaf 19 juni een ‘prominent zichtbare en gemakkelijk toegankelijke herroepingsfunctie’ hebben - althans, op websites of apps waar een overeenkomst op afstand wordt gesloten én waarvoor een herroepingsrecht geldt.

In Duitsland is dit nu al wettelijk afgerond; men voert er een ‘Widerrufsbutton’ in voor online transacties. In Nederland heeft de Eerste Kamer het implementatiewetsvoorstel op 7 april j.l. als hamerstuk afgedaan. Op de parlementaire dossierpagina staat ook de inwerkingtreding: 19 juni 2026, of anders de dag na publicatie van het Staatsblad als dat later verschijnt. 

Uitzonderingen

Noch de richtlijn, noch de Nederlandse wet schrijven voor hoe die ‘functie’ eruit moet zien. Dat kan dus in de vorm van een ‘stopknop’. Maar zo’n knop betekent uiteraard niet dat elke online aankoop ineens probleemloos kan worden teruggedraaid. De bedenktijd bestaat voor sommige categorieën namelijk helemaal niet, en bij andere categorieën vervalt het indien de levering of dienst meteen uitgevoerd wordt; het EU consumentenrecht legt dat ook uit.

Voorbeelden

Een vakantievlucht is een goed voorbeeld van zo’n uitzondering: daarvoor geldt de wettelijke bedenktijd van 14 dagen niet. De EU noemt vliegtickets zelfs expliciet als uitzondering, en ook de Rijksoverheid noemt een reis als voorbeeld van iets waarvoor de bedenktijd niet geldt. Een losse vlucht kan dus normaal gesproken niet via het herroepingsrecht teruggedraaid worden; wat nog wel kan hangt af van de ticketvoorwaarden, pakketreisregels of van een wijziging of annulering door de luchtvaartmaatschappij.

Bij een modelovereenkomst - een ander voorbeeld - ligt het iets anders. Voor zo’n download is er in beginsel wél bedenktijd, maar de aanbieder mag regelen dat die bedenktijd vervalt zodra de download start. Dat moet dan wel netjes gebeuren: vóór de koop moet de consument er uitdrukkelijk mee instemmen dat de bedenktijd vervalt, en na de koop is daarvan een bevestiging vereist. Gebeurt dat niet correct, dan blijft de bedenktijd overeind - zelfs als het bestand al is gedownload.

Voor diensten die meteen worden uitgevoerd geldt een andere redenering. De EU noemt als voorbeeld de aankoop en installatie van een alarmsysteem. Hier vervalt het herroepingsrecht niet meteen. De consument kan herroepen, maar moet in veel gevallen betalen voor het deel dat al is uitgevoerd. Het herroepingsrecht verdwijnt pas echt wanneer de dienst volledig is uitgevoerd, maar dan wel weer onder de voorwaarde dat de consument vooraf uitdrukkelijk heeft ingestemd en heeft erkend dat het recht dan vervalt. Worden die stappen niet aangeboden, dan blijft het herroepingsrecht in beginsel bestaan.

Orderflow

Zo’n stopknop mag dan een welkome upgrading van het consumentenrecht zijn, voor veel webshops betekent het een verbouwing van de ‘voorkant’. Thuiswinkel.org merkte al op dat ‘sommige webshops’ hierdoor hun orderflow moeten aanpassen.

Volgens de juristen van Taylor Wessing moet de herroepingsfunctie ‘klikbaar, duidelijk zichtbaar en gemakkelijk toegankelijk’ zijn, met een ‘ondubbelzinnige tekst’. Daarna volgt er nog een vervolgstap waarin de consument zijn ontbindingsverklaring indient, plus een aparte bevestiging door de aanbieder ‘op een duurzame gegevensdrager’, zoals e-mail. Het modelformulier verdwijnt bovendien niet; het komt er gewoon naast te bestaan.

Gevolgen voor de ‘achterkant’

Ingrijpender zijn de praktische consequenties, zoals een koppeling aan de klantenservice en het retourproces. Ecommerce News Nederland schreef al in oktober 2025 dat de stopknop eraan komt, en dat veel webwinkels hun site opnieuw moeten inrichten. Ook het Duitse branche- en kennisinstituut ECC Köln noemt de nieuwe regel ‘veel meer dan een formele plicht’ en wijst op de technische, organisatorische en juridische herinrichting van het hele proces.

Anders gezegd: als de klant sneller kan ontbinden, moeten orderherkenning, betaalstatus, ordervrijgave, pick/pack, klantenservice en retourverwerking nog beter op elkaar aansluiten dan nu al het geval is. Vooral bij ‘snelle fulfilmentprocessen’ is dat relevant. Een order die wordt teruggedraaid terwijl deze operationeel al door het administratie- en warehouseproces schiet, levert veel gedoe en extra kosten op.