Politieke bemoeienis met de PPWR: staat de sector er alleen voor, of is er hulp?

Italiaanse brancheorganisaties én politici hebben onlangs gezamenlijk de gevolgen van de PPWR besproken. Ook in andere landen stelt ‘de politiek’ zich pro-actief op. Hoe zit dat in Nederland?

Nationale keuzes

De PPWR (Verordening (EU) 2025/40) is in werking sinds 11 februari 2025 en wordt in grote lijnen van toepassing vanaf 12 augustus 2026. Daarmee komt er één Europees kader voor verpakkingen – met eisen die direct raken aan e-commerce, food delivery, retail en de hele warehouseketen.

Lidstaten mogen nog allerlei nationale keuzes maken. Denk bijvoorbeeld aan handhaving, bevoegd gezag, sancties en aan verpakkingsrecht. Om die reden belandt het dossier in veel landen óók op het politieke podium.

Internationale voorbeelden

Duitsland: de federale regering heeft een nationaal 'uitvoerings- c.q. aanpassingspakket' voor het verpakkingsrecht (VerpackDG) in gang gezet. Daarmee wil men Duits recht op de PPWR aan laten sluiten; dit is expliciet een kabinets- en vervolgens een parlementair traject.

Frankrijk: in de Sénat loopt een discussie over het ‘rechtzetten’ van Franse regels (o.a. uit de AGEC-wet), omdat onderdelen botsen met of moeten worden afgestemd op de PPWR; dat zien we terug in amendementen en mediaberichtgeving over het Senaatsdebat.

België: in het Vlaams Parlement waren en zijn commissievergaderingen waarin ministers worden bevraagd over het halen van PPWR-doelen (incl. statiegeld/deposit). Ook in Wallonië duikt PPWR op in parlementaire vragen.

Ierland: in de Oireachtas (het parlement) wordt de minister via parlementaire vragen bevraagd over PPWR-implicaties (doelen, data-vereisten, uitvoering).

Spanje: er is expliciet sprake van herziening/aanpassing van nationale regels (o.a. rond het Spaanse verpakkingskader) richting de PPWR; dat wordt ook daar als een politiek-bestuurlijk traject gedefinieerd.

Wat Italië bijzonder maakt, is vooral de setting: de senaat als podium voor een ketenbreed overleg. Maar het mechanisme zien we in veel andere lidstaten terug. En dat is: een sector die politieke en uitvoerbare duidelijkheid zoekt, terwijl politici moeten balanceren tussen EU-harmonisatie en nationale uitvoerbaarheid.

Wat gebeurt er in Nederland?

In Nederland loopt de PPWR langs drie sporen: politiek/beleidsmatig,  uitvoering/handhaving  en ketenafspraken. Een paar voorbeelden:

Politiek: in de evaluatie/uitwerking van statiegeld wordt de PPWR expliciet meegenomen, inclusief de 90%-inzameldoelstelling voor zowel flessen als blikjes vanaf 2029;

Het hergebruik van wegwerpbekers & -bakjes (SUP) is politiek gevoelig: de staatssecretaris kondigde al een versimpeling aan, omdat het draagvlak en uitvoerbaarheid knellen. Anderzijds heeft Nederland wel EU-verplichtingen;

Uitvoering/handhaving: de ILT werkt al met een verpakkingsdossier en NEN-normen om te toetsen of verpakkingen voldoen aan (essentiële) eisen;

Ketenafspraken: in september 2025 is een samenwerkingsovereenkomst getekend door VNG/NVRD/Verpact, met als kern: schoner ingezameld materiaal en vergoedingen die (meer) aan kwaliteit gekoppeld worden.

Nederland heeft dus (nog) niet één iconisch ‘parlements-moment’ zoals Italië, maar we zien wél een politieke lijn (o.a. via Kamerbrieven en de bijsturing van statiegeld) om de PPWR in de praktijk te laten landen. Dat zou best iets urgenter mogen. Want de tijd dringt. 12 augustus 2026, dat is al dichtbij.