Pakje ophalen, biertje drinken: wat is de meest logische plek voor een pakketautomaat?

Waar moeten al die toekomstige lockers staan? PostNL denkt AI nodig te hebben om het uit te vinden. De Engelsen weten dat zo ook wel: voor de kroeg.

DHL heeft een pakketautomaat bij een padelclub geplaatst, in Kampen. Het Britse InPost zette zijn lockers tegen de kerk. Postbedrijven zoeken naar plekken waar mensen tóch al komen. Waarvoor je niet hoeft om te rijden. In logistiek jargon wordt dat ‘trip chaining’ genoemd.

Booming business

Die zoektocht heeft een reden: internationaal neemt het bezorgen via pakketautomaten een enorme vlucht. Ook in Nederland. Volgens de Post- en Pakketmonitor van de ACM wordt 5,3 procent van alle pakketten al bezorgd via een pakketautomaat of een andere alternatieve locatie. PostNL denkt zelfs dat ‘op termijn’ voor 40 procent niet meer aangebeld wordt. En ”verreweg het grootste gedeelte daarvan gaat dan via automaten”, stelt Pim Berendsen, CEO van PostNL.

Supermarkten, bouwmarkten, tijdschriftenwinkels en tankstations waren tot nog toe de vanzelfsprekende automatenplekken. Maar die locaties raken langzamerhand ‘overvoerd’. Alle postbedrijven speuren dus naar alternatieve toplocaties. En daarbij geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt. 

Want een automaat met elkaar delen, dat is voor sommige postbedrijven nog net een brug te ver. Aan PostNL zal het niet liggen. Berendsen vraagt zich af of het logisch is dat je straks een oranje, een blauwe, een gele, een groene en een witte automaat naast elkaar ziet staan. “Wat ons betreft niet.”

Concurrentie

De concurrentie om supergeschikte locaties neemt hoe dan ook toe. Er ontstaat een soort ratrace. Het gevolg daarvan is dat een ideale locatie de hand kan ophouden. DHL’s padelvereniging bijvoorbeeld, ontvangt een vergoeding. En misschien levert het ook nog nieuwe leden op, want consumenten die een pakje afhalen maken zo meteen kennis met de club. Dat was althans de gedachte achter de slimme samenwerking tussen DHL en tennisbond KNLTB. 

AI of boerenverstand?

PostNL wil medio 2031 ongeveer 7.500 automaten beschikbaar hebben. Maar al die automaten moeten natuurlijk wel ergens staan. En liefst op de meest ideale plek - zowel voor PostNL zelf, als voor de locatie, als voor de consument. PostNL wil dat vrijwel iedere Nederlander in ongeveer zeven minuten een pakketautomaat kan bereiken. 

Om die plek te bepalen vertrouwen Instabee en PostNL op data en AI, dat is modern. Op LinkedIn lichtte topman Berendsen die gedachte sportief toe: het kiezen van een goede locatie lijkt een eenvoudige vraag, maar achter het antwoord schuilt een combinatie van data, AI, locatie-inzichten en vooral begrip van consumentengedrag. Die aanpak leverde PostNL op 8 oktober in ieder geval alvast de PostEurop Innovation Award op.

Welke gegevens het model gebruikt en hoeveel gewicht de verschillende factoren krijgen, maakte PostNL niet bekend. Evenmin wordt gegarandeerd dat het model betere locaties oplevert dan boerenverstand. Maar dat is afwachten. Wie weet komt de computer uiteindelijk ook wel uit bij de padelclub in Kampen.

Haast maken

De concurrentie wacht daar niet op. Zo is al ongeveer de helft van de Nederlandse Basic-Fit-vestigingen uitgerust met een DHL-pakketautomaat. 

Ook de stadions van PSV, NAC Breda, FC Emmen, FC Den Bosch en VVV-Venlo hebben allemaal al een DHL-automaat bij het stadion. En de club verdient eraan. Voor amateurclubs zijn die inkomsten nog veel belangrijker. DHL benadert de amateurverenigingen actief, onder de toezegging van een jaarlijkse vergoeding plus een bedrag per pakket. Bij VV d'Olde Veste '54 in Steenwijk staat inmiddels een pakketautomaat. Ook een van DPD, trouwens.

Ook De Buren timmert aan de weg. Bij Tango wil het bedrijf alle 196 tank- en laadlocaties van lockers voorzien. Daar komen de snellaadlocaties van Leap24 nog bij. 

Maar dat zijn gangbare plekken. Innovatiever is de plaatsing bij Maastricht UMC. De doelgroep bestaat niet alleen uit patiënten en bezoekers, maar ook uit ziekenhuispersoneel met onregelmatige diensten. En denkend over handige plekken, kwam De Buren ook uit bij Carwash Hof van Twente, in Goor. Je zou het een schoolvoorbeeld kunnen noemen van een alternatieve locatie: je auto staat een paar minuten in de wasstraat, dus waarom niet meteen even dat retourpakket wegbrengen? De eigenaar van de Carwash bevestigt in ieder geval dat hij sinds de plaatsing meer bezoekers krijgt.

Kroeg en kerk

In Groot-Brittannië gaat pakketvervoerder InPost een stapje verder. Het bedrijf werft actief pubs om er een pakketautomaat te plaatsen. Een pub beschikt doorgaans over buitenruimte, staat midden in een woonomgeving en is een plek die inwoners toch al kennen. Een pakketwand kan bovendien gewoon bereikbaar blijven wanneer de kroeg dicht is. Ook aan de pubs wordt een vergoeding betaald. Los daarvan is de kans op meer bezoekers en omzet voor de kroegen een extra driver. InPost lanceerde er zelfs een reclameslogan voor: parcel collected, pint poured: pakket opgehaald, biertje getapt.

Ook kerken blijken geschikt, zoals de Peckham Park Road Baptist Church in Londen. Kerken liggen midden in woonwijken en hebben een maatschappelijke buurtfunctie. Ook beschikken ze over veel grond, die de meeste dagen in de week niet gebruikt wordt. Bij de New Testament Gospel Church in Londen mocht de locker daarom letterlijk tegen de voorzijde van het gebouw gezet worden.

En net als in Nederland blijken ook in Engeland voetbalstadions een superplek, mede vanwege de PR-effecten natuurlijk. Bij St James' Park in Newcastle plaatste InPost speciaal vormgegeven zwart-witte lockers, de kleuren van de lokale profclub. 

Toch ingewikkeld

Al met al wordt het aantal écht geschikte locaties dat nog resteert, steeds minder. Daardoor wordt de locatiekeuze steeds ingewikkelder. Niet alleen de trip chaining voor de consument telt, maar ook de toegankelijkheid (ouderen? rolstoelen?), het aantal passanten, de beschikbare opstelruimte, de toegankelijkheid voor busjes en de mogelijkheid voor bezorgers om meerdere automaten snel te bevoorraden, in een efficiënt ‘rondje’. Daarmee komen AI en boerenverstand toch weer erg dicht bij elkaar.