
Geopolitieke onrust zorgt bij vervoerders voor kopzorgen. Een bulkvervoerder in Erp ziet ‘overnight’ dat lading uit Azië verandert in lading uit Brazilië. Een exporteur uit Raalte moet een omweg zoeken voor gestrande zendingen, terwijl andere containers staan te wachten vanwege de hogere verzekeringskosten. En in Zeebrugge zorgt een plotselinge, massale aanvoer van Chinese auto’s voor een heel ander probleem: waar laat je al die wagens?
Wakker liggen
In april stonden bij koelsystemenbouwer Oxycom, in Raalte, containers klaar voor het Midden-Oosten. Ze hadden eigenlijk al onderweg moeten zijn. Maar door de blokkade in de Straat van Hormuz konden ze hun bestemming niet bereiken. Voor een zending naar Riyad werd nog net een andere vaarroute gevonden, aangevuld met vervoer over land. “Ik heb er wel wakker van gelegen”, zei ondernemer Bart Reinders tegen EenVandaag.
Niet alles kon worden opgelost. Bij Oxycom stonden nog containers, die op verzending wachtten. Maar volgens Reinders kwam er zo’n 5.000 euro aan verzekeringskosten bij. Per container. Klanten stelden hun orders uit en Oxycom zag zich genoodzaakt om intussen zelf voor de opslagkosten op te draaien.
Sectorstudie
Het voorbeeld van Oxycom laat in essentie zien waar de sectorstudie Verschuivende goederenstromen over gaat. Onderzoeksbureau Panteia onderzocht daarin voor ING, TVM en Transport en Logistiek Nederland wat oorlogen, sancties en handelsbarrières betekenen voor vervoerders.
De uitkomst in het kort: bedrijven kopen hun grondstoffen ergens anders, de productie verhuist of traditionele transportroutes worden onbruikbaar. En vaak is het en/en. Daardoor veranderen ook de locaties waar vervoerders hun lading moeten ophalen of afleveren. Waardoor schepen soms vervangen moeten worden door treinen, vliegtuigen of vrachtwagens.
Kettingreactie
Een ander voorbeeld: de Rotterdamse expediteur Neele-Vat organiseert het transport voor bedrijven die goederen verzenden, over zee onder andere. Rederijen voeren dat uit. Door de blokkade bij Hormuz ontstond drukte in uitwijkhavens in Salalah, Jeddah en Khor Fakkan.
Vanaf die havens moesten plotseling dus veel meer goederen dan normaal per vrachtwagen naar hun eindbestemming. “Alles wat normaal via zee gaat, moet nu over land”, zegt Wijnand Molijn, specialist Midden-Oosten bij Neele-Vat. Maar daardoor ontstond volgens Molijn een groot tekort aan chauffeurs. Tegelijk raken ook de Nederlandse opslagplaatsen van Neele-Vat voller, omdat klanten vanwege de hogere kosten wachten met verschepen.
Over land
En ook in Antwerpen moest expediteur a. hartrodt een alternatief organiseren, nadat de route naar de haven Jebel Ali in Dubai via Hormuz verstoord raakte. Containers uit Europa gingen nu naar de Saoedische havens Jeddah, of King Abdullah Port. Een lokale partner lost en bewaart de goederen daar onder douanetoezicht en vervoert ze vervolgens per truck naar de Golfstaten.
“We kunnen binnen zeven tot tien dagen na aankomst in Jeddah leveren”, aldus routespecialist Naoufal El Zelgami in een bedrijfsinterview. Dat valt dus gelukkig nog mee. De eerste zendingen via deze oplossing bereikten in mei de Emiraten.
Op een ander adres ophalen
Bij deze voorbeelden bleef de eindbestemming hetzelfde; alleen de route veranderde. Bij bulkvervoerder Van den Bosch uit Erp veranderde er juist iets in de herkomst van de goederen. Volgens de sectorstudie werden tijdens de spanningen in het Midden-Oosten transportopdrachten vanuit India en Pakistan plotseling geannuleerd: of de lading ook uit Brazilië gehaald kon worden.
Dat kon Van den Bosch, maar daarvoor waren geschikte containers en vervoerspartners op een ander continent nodig. Van den Bosch anticipeert en bouwt inmiddels aan een internationaal netwerk van terminals en partners. Ook probeert het bedrijf de beschikbaarheid van containers over verschillende locaties te spreiden.
Opslagprobleem
In Zeebrugge worden de effecten van veranderende handelsstromen en vaarroutes concreet. Volgens Marc Adriansens, voorzitter van International Car Operators (ICO), dat autoterminals exploiteert, varen de schepen met auto’s uit China vanwege de onveiligheid rond de Rode Zee nu om Afrika heen.
“Daardoor zijn we één van de eerste Europese bestemmingen op de route”, zei hij in oktober tegen Business Vlaanderen. En een beetje schip kan tegenwoordig al 10.000 voertuigen vervoeren. Die extra autoaanvoer stelt ICO voor een ruimtevraagstuk. ICO wijkt voor de stalling uit naar onder meer de luchthaven van Oostende en containerdokken in Antwerpen.
Ook laat ICO zelf een parkeertoren voor 10.000 auto’s bouwen, op het ICO-terrein in de achterhaven van Zeebrugge. Aannemer Alheembouw zorgt daar voor een volautomatisch opslaggebouw waarin kranen de auto’s automatisch wegzetten en ophalen.
Goedkope terugreis, toch leeg
Hoe scheef de goederenstromen inmiddels lopen, blijkt ook uit de vrachtprijzen. Volgens het Financieele Dagblad kostte het vervoer van een grote container van Shanghai naar Europa begin november 2.325 dollar. Voor de terugreis was dat slechts 244 dollar. En toch gaan veel containers leeg terug. “Blijkbaar is er geen interesse om ze tegen deze lage prijs te vullen”, zegt ING-analist Rico Luman. Dus zelfs een lage prijs lost het probleem van de onbalans in vraag en aanbod, in locaties en volumes niet op.
Flexibiliteit is het motto
De geopolitieke onrust heeft onmiskenbaar invloed op goederenstromen. De vervoerscapaciteit is plotseling op een andere plek nodig, en de modaliteiten kunnen zich op stel en sprong wijzigen. Nederlandse transportbedrijven moeten zich voorbereiden op structurele verschuivingen in internationale goederenstromen en transportroutes, met gevolgen voor hun logistieke kosten.
De sectorstudie Verschuivende goederenstromen concludeert dat verstoorde routes, veranderende handelsrelaties en toenemende kosten bedrijven tot keuzes dwingen. Een flexibele mindset en het vooraf inventariseren van alternatieve routes worden dan een strategische noodzaak. TLN adviseert klanten en ladingstromen te spreiden en samen te werken met vervoerspartners die bij plotselinge drukte kunnen bijspringen. “Sneller schakelen tussen klanten, routes en markten vraagt om ondernemerschap”, zegt Jan Boeve, directeur van TLN. Of in de woorden van Erik Slaaf, Sector Banker Transport & Logistiek bij ING: “Jarenlang draaide logistiek vooral om efficiëntie. Nu geopolitiek productie en goederenstromen verplaatst, wordt wendbaarheid minstens zo belangrijk. De winnaars van morgen zijn de bedrijven die met die stromen weten mee te bewegen."
Martin Bongers is redacteur bij Logimerce. Ook schrijft hij voor vakbladen op het gebied van energie, installatietechniek, food en gezondheid. In een verder verleden was Bongers de eerste columnist voor het e-commercemagazine Twinkle. Tussendoor was hij directeur van een fulfilmentbedrijf, dat foodwebshops ontzorgde.
Bekijk alle berichtenEr zijn nog geen reacties.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.
Logimerce.nl is het online platform en heeft als doel het informeren, inspireren en bij elkaar brengen van professionals in e-commerce, logistiek en fulfillment.
Onze privacyverklaring
Zuid-Afrikaweg 1B
1432 DA Aalsmeer
Telefoon: +31 (0) 85 226 23 86
E-mail: info@logimerce.nl



