
De NVWA slaat alarm over speelgoed. Opnieuw. Dit keer gaat het om producten op Temu, AliExpress, Wish en Shein. De timing lijkt niet toevallig. Hoeveel pijn kan dit de platforms doen, zo vlak voor Sint en kerst?
Traditie?
Het is half november, de Sint- en kerstinkopen komen op gang. Precies op dat moment publiceert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een onderzoek naar gevaarlijk speelgoed dat via buitenlandse webplatforms wordt verkocht.
Toeval? Onwaarschijnlijk. De NVWA deed het namelijk al eerder: ook op de 17e november van 2025 waarschuwde de toezichthouder voor gevaarlijk speelgoed. In haar jaarverslag schreef de NVWA bovendien dat de bijbehorende publiekscampagne bewust in aanloop naar de feestdagen werd gevoerd.
Effect
Vanuit het oogpunt van consumentenbescherming is het een begrijpelijke keuze, van de NVWA. Maar de timing heeft mogelijk ook een ander doel - of in ieder geval een ander effect. Want als een platform midden in de jaarlijkse verkooppiek speelgoed moet verwijderen, raakt dat de achterliggende merchants op het meest onhandige moment. En Nederlandse speelgoedverkopers krijgen juist een duwtje in de rug.
Gevaarlijk
Uit het eergisteren (16 november) gepubliceerde onderzoek blijkt dat een flink aantal speelgoedartikelen ernstige veiligheidsrisico's oplevert. Het ging om speelgoed voor kinderen onder de drie jaar. De inspecteurs bestelden de producten bij Temu, AliExpress, Wish en Shein.
Bij 19 van de 30 producten werden ernstige veiligheidsrisico’s vastgesteld. Onder meer werd geconstateerd dat een onderdeel zou kunnen leiden tot verstikking of ernstig inwendig letsel.
Onterechte waarschuwing
Op twaalf producten stond bovendien ten onrechte de waarschuwing dat ze niet geschikt waren voor kinderen onder de drie jaar, terwijl het speelgoed juist voor die leeftijdsgroep was bedoeld. Volgens de NVWA kan die waarschuwing er bewust zijn opgezet: “Mogelijk willen ze zo voorkomen dat ze aanvullende testen moeten doen. Die zijn verplicht bij speelgoed voor kinderen onder de 3 jaar.”
Hardnekkig
De NVWA selecteerde het speelgoed risicogericht, dus op basis van een vermoeden. Toch is duidelijk dat het probleem breed en hardnekkig is. Ook bij het onderzoek van november 2025, bleken 35 van de 66 onderzochte artikelen in ernstige mate onveilig.
Reputatieschade
De NVWA heeft de vier platforms opgedragen de onveilige producten offline te halen. Of dat inmiddels overal is gebeurd, blijkt niet uit de publicatie.
Zoiets komt in november natuurlijk harder aan dan in februari. De merchants op de platforms - en de platforms zelf ook - missen daardoor een belangrijk deel van hun seizoensomzet. Bijkomende reputatieschade kan ontstaan omdat consumenten gaan twijfelen aan de veiligheid van de andere producten, die via hetzelfde platform worden aangeboden. Dit speelt misschien vooral als het om cadeaus voor kleine kinderen gaat.
Bijzondere publicatiedatum
Het is niet aantoonbaar dat de NVWA bewust op dat bijkomende reputatie-effect mikte, of dat de NVWA zich bewust was van het concurrentie-‘cadeau’ dat Nederlandse speelgoedverkopers ten deel valt.
Feit is wel dat het formele besluit tot openbaarmaking al op 26 oktober werd genomen, terwijl de resultaten pas eergisteren, op 16 november, gepubliceerd zijn. Op grond van artikel 44a van de Gezondheidswet had publicatie al vanaf 9 november mogen plaatsvinden. Misschien speelt een rapport van de Europese Commissie een rol.
Brussel verhoogt de druk
Want ook de Europese Commissie weet vast wel dat de kerst nadert. Gisteren, op 17 november en dus één dag na de NVWA-publicatie, kwam zij met nieuwe, voorlopige bevindingen tegen Temu.
Volgens Brussel schiet Temu tekort bij het tegengaan van illegale en onveilige producten, wat mogelijk (opnieuw) een overtreding van de Digital Services Act (DSA) oplevert. Ook hier gaat het onder meer om speelgoed.
Volgens de Commissie controleert Temu onvoldoende of het speelgoed aan de Europese veiligheidseisen voldoet. Zo verlangt het platform slechts bij een klein deel van de producten testrapporten en worden deze rapporten lang niet altijd gecontroleerd.
Bovendien vindt de Europese Commissie dat Temu onvoldoende effectief optreedt tegen verkopers die de regels overtreden. Temu pakt de gewraakte ‘winkels’ aan, terwijl de handelaar via andere winkels gewoon kan blijven verkopen.
Zoals altijd betwist Temu de voorlopige bevindingen. Het bedrijf stelt ‘aanzienlijke inspanningen te leveren om de risico's van illegale producten te beperken’ en ‘verwacht de zorgen van de Commissie te kunnen wegnemen’.
Boetes meer regel dan uitzondering
Een financiële consequentie is allesbehalve theoretisch. In mei 2026 kreeg Temu al een boete van 200 miljoen euro wegens onvoldoende beoordeling van de risico's van illegale producten. In juli volgde voor AliExpress een boete van 550 miljoen euro, ook wegens tekortschietende maatregelen tegen onveilige en illegale producten.
Voor Temu dreigt nu opnieuw een sanctie, die kan oplopen tot maximaal zes procent van de wereldwijde jaaromzet. De Europese Commissie moet daarvoor eerst nog definitief vaststellen dat de regels zijn overtreden.
Handhaving moeilijk?
De NVWA stelt dat het nemen van maatregelen moeilijk is. In het nieuwsbericht staat letterlijk: "De NVWA kan niet effectief optreden tegen aanbieders van buiten de EU." Deels klopt dat: internationale platforms faciliteren vaak vele duizenden zelfstandige verkopers, die moeilijk te traceren zijn. Soms ontbreken zelfs de gegevens van de fabrikant.
Toch zijn er mogelijkheden. Op basis van artikel 22 van de Europese General Product Safety Regulation (GPSR) kan een nationale toezichthouder zo’n marktplaats namelijk verplichten om gevaarlijke producten te verwijderen. Daarvoor moet dan wel voldoende zijn onderbouwd dat het product gevaarlijk is. Bij een formeel verwijderingsbevel moet het platform uiterlijk binnen twee werkdagen handelen.
De NVWA maakt niet duidelijk op welke manier dit wapen in dit geval is ingezet. Ook heeft de toezichthouder het niet over nieuwe Nederlandse boetes of concrete terugroepacties. De onderzoeksresultaten zijn wel doorgestuurd naar de Europese Commissie en gedeeld met andere Europese collega-toezichthouders.
Combinaties
Doordat de Nederlandse en Europese publicaties elkaar zo kort achter elkaar opvolgen, ontstaat er een interessante combinatie van handhavingsmiddelen. Brussel kan forse financiële sancties inzetten, terwijl de NVWA onveilige producten van de markt laat halen. Tegelijkertijd kan onze waakhond door openbaarmaking consumenten beïnvloeden, de Nederlandse winkeliers een duwtje geven en daarmee - bewust of onbewust - de markt sturen.
Misschien is de NVWA-combinatie van verwijderingsverzoek én publiciteit tijdens de aanloop naar de feestdagen zelfs wel effectiever dan een DSA-boete die pas maanden later wordt opgelegd. Of e.e.a. daadwerkelijk tot minder onveilige producten leidt, is een andere vraag. Ondanks de opeenvolgende onderzoeken van de NVWA en alle maatregelen van de Europese Commissie lijkt het veiligheidsprobleem nog lang niet uit de wereld.
Martin Bongers is redacteur bij Logimerce. Ook schrijft hij voor vakbladen op het gebied van energie, installatietechniek, food en gezondheid. In een verder verleden was Bongers de eerste columnist voor het e-commercemagazine Twinkle. Tussendoor was hij directeur van een fulfilmentbedrijf, dat foodwebshops ontzorgde.
Bekijk alle berichtenEr zijn nog geen reacties.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.
Logimerce.nl is het online platform en heeft als doel het informeren, inspireren en bij elkaar brengen van professionals in e-commerce, logistiek en fulfillment.
Onze privacyverklaring
Zuid-Afrikaweg 1B
1432 DA Aalsmeer
Telefoon: +31 (0) 85 226 23 86
E-mail: info@logimerce.nl



