In Frankrijk wordt de supermarkt een gekoeld pakketpunt

Een pakketje afhalen bij de supermarkt is niets bijzonders. Maar wat als het om vleeswaren, gekoelde zuivel of een verse salade gaat? In Frankrijk bouwt La Poste een landelijk netwerk waarmee dat ook kan.

Relais Frais

Bij verse levensmiddelen is een gesloten koelketen essentieel, liefst zonder temperatuurschommelingen. Ook tijdens de last mile en de opslag bij een afhaalpunt moet dat aantoonbaar onder controle blijven. Versbezorger Chronofresh en afhaalpuntenexploitant Pickup, beide behorend tot La Poste, rollen samen een geconditioneerd netwerk uit dat aan deze voorwaarden voldoet. 

Relais Frais wordt die nieuwe service genoemd. Consumenten kunnen hun verse, gekoelde bestellingen laten afleveren bij Carrefour en Franprix. Deze supermarkten stellen daarvoor hun koelcapaciteit ter beschikking. Dat kan een koelcel zijn, maar ook een gedeelte van een koelwand.

Relais Frais werkt niet voor alle verse productsoorten - oesters mogen bijvoorbeeld niet. Verder moeten de producten tussen 0 en 4 graden kunnen worden bewaard en na verzending nog minimaal vijf dagen houdbaar zijn. Een pakket mag bovendien niet meer dan 20 kilo wegen en maximaal 60 bij 40 bij 40 centimeter groot zijn.

Gewoon in de checkout

Voor de consument komt er geen extra app aan te pas. De webshop die het verse voedsel verkoopt, neemt Relais Frais gewoon als bezorgoptie mee in de checkout. Daar zijn diverse plugins voor beschikbaar. 

Hoe dat onderdeel van de klantreis er dan uitziet, kan per webshop verschillen en zelfs anders genoemd zijn. Maaltijdboxaanbieder La Brigade de Véro gebruikt bijvoorbeeld ‘Retrait en point relais frais’ en laat de klant zelf een afhaalpunt en een bezorgdatum kiezen, op een kaartje. Koekjesverkoper Jojo’s Dough gebruikt de meer technische benaming ‘Chrono Fresh relais 13’ en selecteert zelf het voor de consument dichtstbijzijnde gekoelde afhaalpunt.

Zodra de bestelling bij dat afhaalpunt ligt, krijgt de consument een melding: een per e-mail of sms verstuurde QR-code, de Pickup Pass. De pass wordt aan de balie gescand; een identiteitsbewijs is niet nodig. De levering blijft maximaal vijf dagen gekoeld beschikbaar.

Verantwoordelijk

Een webshop mag zelf bepalen wat de consument voor deze optie betaalt. Die verzendkosten hangen af van het contract dat de webshop heeft en daarnaast van temperatuurregime, volume, gewicht en afstand.

De keerzijde van die vrijheid voor de webshop, als aanbieder van de bezorgoptie, is dat de webshop dan ook verantwoordelijk is voor een correcte uitvoering van de bestelling. Voor de consument is dát dan weer gemakkelijk: die hoeft een bezorgissue niet uit te vechten met Chronofresh, Pickup of het afhaalpunt.

Wie doet wat?

Chronofresh verzorgt het gekoelde transport. Het bedrijf werd in 2015 door Chronopost opgezet voor temperatuurgecontroleerde voedsellogistiek en valt onder Geopost, de pakketdivisie van La Poste. Ook Pickup ressorteert onder Geopost; het exploiteert een netwerk van circa 18.000 afhaalpunten en 7.600 pakketkluisjes.

De derde partij is misschien de interessantste: de locatie waar het pakket wordt afgeleverd. Die stelt bestaande koelmeubels en/of -cellen beschikbaar, met een gegarandeerde temperatuur tussen 0 en 4 graden. Uiteraard moet zo’n locatie aan de HACCP-eisen (voedselveiligheid) voldoen.

Niet eenkennig

Wat die locaties betreft, gaat het vooralsnog om geselecteerde vestigingen van Carrefour en Franprix. Interessant is dat zo’n supermarkt dan bewust deel uitmaakt van andermans fulfilmentketen; bijvoorbeeld van een zuivelproducent, boerderijwebshop of taartenleverancier. Maar in theorie ook van een concurrerend supermarktconcern, als die online verse producten verkoopt. Carrefour of Franprix hoeven in ieder geval zelf niet de verkoper te zijn.

Alternatieve opties

Relais Frais komt in een markt waarin al verschillende oplossingen voor verse e-commerce bestaan. In de eerste plaats zijn er al diverse aanbieders van ‘gewone’ thuisbezorging op basis van actief geconditioneerd vervoer: het busje zelf wordt gekoeld. Geopost-zuster DPD Fresh werkt op die manier en ook Chronofresh was al actief in dit segment. Daarnaast is er passief geconditioneerd vervoer: het busje zelf blijft ongekoeld, en in plaats daarvan wordt gebruik gemaakt van isolerende verpakkingen met koelelementen of droogijs. 

Dan zijn er de Fresh-lockers van Pickup: gekoelde kluisjes die 24/7 toegankelijk zijn. Ze zijn vooral bedoeld voor lokale click & collect. Verder concurreert Relais Frais met de logistiek van supermarktketens zelf. Carrefour biedt zijn klanten bijvoorbeeld ‘Retrait Casier’: “Je boodschappen wachten geduldig op je in onze kluisjes, koel en met veilige toegang.” 

Dergelijke mogelijkheden gelden echter alleen voor een bestelling bij de supermarkt zelf. En zoals gezegd, Relais Frais maakt juist (theoretisch) van elke levensmiddelenwinkel een afhaalpunt voor bestellingen die ergens anders zijn gedaan.

Schaalbaar

Voor consumenten en leveranciers is er dus genoeg keuze. Maar alle opties overeind houden kan op den duur ondoenlijk zijn. Dan beschikt het concept Relais Frais misschien wel over een doorslaggevend voordeel: er zijn geen grote investeringen in gekoelde lockers of afhaallocaties nodig - men kan de bestaande koelcapaciteit van anderen gebruiken. Van supermarkten en, wie weet, misschien ook wel van nachtwinkels, hotels en restaurants.

Zo’n strategie maakt Relais Frais relatief gemakkelijk en snel schaalbaar. Op dit moment zijn ruim honderd gekoelde locaties operationeel. Een recente persverklaring zegt dat het netwerk, behalve in Île-de-France, al actief is in steden als Lyon, Bordeaux, Nantes, Marseille, Toulouse en Nice. Het einddoel is ook duidelijk: 1.000 Relais Frais-punten eind 2027.