Amazon opent deuren voor AutoStore; Ocado maakt zich zorgen

Amazon sloot een wereldwijde raamovereenkomst met magazijnautomatiseerder AutoStore. Gelet op de strategie van Amazon en de technologie van AutoStore gaat het om oplossingen rond fysieke winkels. Voor rivaal Ocado is dat een nieuwe klap. Het bedrijf zit in zwaar weer en zocht juist in dat marktsegment naar een reddingsboei.

Geen verplichting

Amazon en het Noorse AutoStore hebben op 13 augustus een strategic supply agreement gesloten. De raamovereenkomst legt wereldwijd de voorwaarden vast waaronder Amazon de AutoStore-systemen kan inkopen. AutoStore meldt uitdrukkelijk dat het niet om een afnameverplichting gaat. AutoStore bevestigde dat ook tijdens een webcast voor analisten.

Signaal

Uit de raamovereenkomst mag dus niet worden afgeleid dat ‘Amazon voor AutoStore heeft gekozen’. Toch is er al een nauwere samenwerking. Uit interne Amazon-documenten, waarover Business Insider berichtte, bleek namelijk dat Amazon een nieuw winkelconcept ontwikkelt dat supermarkt, warenhuis en fulfilmentcentrum in één gebouw combineert. AutoStore levert voor deze zogenoemde ‘Kobe-supercenters’ de technologische kern.

Het signaal dat uitgaat van de ‘Kobe-deal’ en de daaropvolgende raamovereenkomst is veelzeggend: er kan een enorme ‘olievlek’ van AutoStore-systemen ontstaan. 

Rivalen

Het Britse Ocado, de concurrent van AutoStore, zal deze ontwikkeling met argusogen bekijken. Als Amazon, misschien wel 's werelds meest invloedrijke logistieke technologiegebruiker, een wereldwijde raamovereenkomst afsluit, is dat voor AutoStore een supervisitekaartje - zelfs zonder ook maar één systeem te verkopen.

Ocado en AutoStore komen elkaar voortdurend tegen op de markt voor geautomatiseerde opslag- en orderpicksystemen. Hoe serieus die rivaliteit is, bleek uit een patentstrijd, die in 2023 eindigde met een schikking. Beide bedrijven kregen toegang tot delen van elkaars oudere patentportefeuilles; AutoStore betaalde 200 miljoen pond aan Ocado.

Onrust bij Ocado

In tegenstelling tot AutoStore zit Ocado momenteel niet in zijn meest comfortabele fase. In 2018 zag het er nog rooskleurig uit. Ocado zou twintig locaties inrichten voor de Amerikaanse supermarktketen Kroger. Uiteindelijk zijn er maar acht geopend. Kroger besloot vorig jaar zelfs om drie door Ocado geautomatiseerde fulfilmentcentra te sluiten en voor een al gepland DC niet (meer) met Ocado in zee te gaan. Ook het Canadese retailconcern Sobeys schaalde zijn samenwerking met Ocado terug.

In juli zakte het Ocado-aandeel naar het laagste niveau in dertien jaar. In de bedrijfsleiding zien we die onrust terug. CEO Tim Steiner mag nog tot begin 2028 aanblijven, waarna zijn opvolger moet klaarstaan.

Bakens verzetten

De Noord-Amerikaanse tegenvallers lieten zien dat Ocado’s enorme, speciaal gebouwde Customer Fulfilment Centres (CFC's) niet per definitie rendabel zijn. Het ligt er maar net aan waar ze staan.

Ocado reageerde op dit inzicht door nadrukkelijker de boer op te gaan met het concept voor Store Based Automation: een compacte versie van zijn gridtechnologie, bedoeld voor plaatsing in of naast bestaande supermarkten. Volgens Grocery Dive kunnen retailers daarmee 20.000 artikelen op grofweg 370 tot 465 m² managen. Ook kunnen zij daarmee de afhaalorders en bestellingen voor same-daybezorging afhandelen. CEO Steiner beweerde eerder dit jaar dat potentiële Amerikaanse klanten voor deze oplossing meer belangstelling zouden hebben dan voor Ocado’s complete CFC's.

Misrekening?

Zelf omschrijft Ocado zijn Store Based Automation ook als een ‘geautomatiseerde oplossing voor lokale fulfilment’. Maar dat is dus precies het marktsegment waarin AutoStore terrein wint. Cru gezegd: Ocado hoopt op overleving via de winkelautomatisering, maar treft ineens AutoStore en Amazon op zijn pad. Of Ocado zich misrekent moet nog blijken, maar Grocery Dive stelt vast dat Ocado nu rechtstreeks tegenover aanbieders van microfulfilment en andere kleinschalige automatisering komt te staan.

Het megamagazijn sputtert nog tegen

Het is gelukkig niet alleen maar kommer en kwel bij Ocado. De Britse supermarktketen Asda koos Ocado wél als partner voor de in-store webshopfulfilment in winkels en dark stores. En ondanks alles levert Ocado ook nog steeds grote CFC’s. In juli kondigde Ocado een CFC aan voor een niet nader genoemde Europese supermarktketen. 

Recent opende Ocado een CFC in het Zuid-Koreaanse Busan, voor Lotte Shopping. Het fulfilmentcenter bedient een verzorgingsgebied van ongeveer vier miljoen huishoudens en introduceert Ocado’s innovatie: een volledig geautomatiseerde vriezer waarin de robots tot -25 °C werken.

Zuid-Korea is enorm belangrijk voor Ocado. Volgens Statistics Korea, aangehaald door Ocado, is online daar inmiddels goed voor 28 procent van de totale boodschappenomzet. Lotte en Ocado zouden uiteindelijk zes CFC’s willen realiseren, hoewel Ocado het voorzichtig heeft over een plan to operate a network of six. Over eventuele afnamegaranties of exclusiviteit zegt de openbare informatie niets.

Somber vooruitzicht

Ocado hoopt dus dat het klassieke CFC-model in dichtbevolkte markten nog springlevend kan zijn. Hoopt, omdat de deal met Lotte eigenlijk al in 2022 tot stand kwam. En vier jaar is in deze business een eeuwigheid. Dat blijkt onder meer uit het feit dat Amazon intussen ook al ver is met een eigen systeem voor gekoelde en diepvriesproducten: Orbital.

Hoe dan ook houdt Ocado voor de zekerheid twee fulfilmentconcepten gelijktijdig in leven: één voor megagrote centra waar online grocery op voldoende bevolkingsdichtheid leunt, en één voor kleinere, winkelgerichte automatisering waar die schaal ontbreekt. Het eerste concept vertrouwt op markten zoals Zuid-Korea, maar het zal daar steeds vaker met opkomende Koreaanse, Japanse en Chinese DC-automatiseerders moeten concurreren. Met het tweede concept begeeft Ocado zich op het speelveld van AutoStore en andere aanbieders van kleinschalige automatisering.