Het aantal grote distributiecentra is tussen 2016 en 2021 met 40 procent toegenomen. Nederland heeft inmiddels relatief gezien twee keer zoveel vierkante meters distributiecentra per inwoner als bijvoorbeeld buurland Duitsland. Dit blijkt uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat deel uitmaakt van de tweejaarlijkse rapportage over ontwikkelingen in het landschap op verzoek van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De toename van het logistieke vastgoed vond vooral plaats in de brede band: zuidelijk Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Zuid-Gelderland en Noord-Limburg. De aanzienlijke groei van grootschalige distributiecentra is nauw verbonden met de ontwikkeling van Nederland als een toonaangevend distributieland. Die positie is het gevolg van de gunstige geografische ligging binnen het dichtbevolkte Noordwest-Europa en de goed ontwikkelde infrastructuur. Gedurende de afgelopen decennia hebben opeenvolgende regeringen actief bijgedragen aan de versterking van Nederland Distributieland door investeringen in extra infrastructuur en via fiscale stimulansen en de flexibilisering van de arbeidsmarkt. 

“De sterke ontwikkeling van distributiecentra in Nederland is dus geen natuurlijk verschijnsel, maar het logische gevolg van het gevoerde beleid”, stelt Rienk Kuiper, auteur van het rapport. “Vanuit ruimtelijke overwegingen of om de circulaire economie te stimuleren kan een (bij)sturing van de ontwikkeling van distributiecentra wenselijk zijn. Het is dan raadzaam om niet alleen provincies met ruimtelijke instrumenten te laten sturen op de locatie van grootschalige distributiecentra, maar ook als centrale overheid het stimuleringsbeleid voor Nederland Distributieland bij te stellen – mede gezien de vraagtekens die al geruime tijd worden gesteld bij voortzetting van het mainportbeleid.”