Europese flits-bv? “Pakketbezorgers en chauffeurs de dupe”

De Europese Commissie wil een nieuw soort bv snel en goedkoop kunnen laten oprichten. De FNV waarschuwt voor dit bijzondere voorstel.

De EU Inc. als passepartout

Na de turboliquidatie krijgen we dus ook een turbo-oprichting. Met de simpele EU Inc. zou het voor (jonge) bedrijven gemakkelijker worden om internationaal te werken. Bijvoorbeeld opstarten in Frankrijk, en doorstarten in Italië. Daar is iets voor te zeggen, maar de vakbond leest het voorstel als een open deur voor allerlei vage bedrijfjes en brievenbusconstructies. Waar het de FNV vooral om gaat, is de verwachting dat werknemersrechten het kind van de rekening zullen zijn.

Brussel verkoopt de EU Inc. dus als gemak voor Europese start- en scaleups, maar  vakbonden vragen zich af: geeft dit de interne markt inderdaad een boost, of wordt die markt alleen maar nog meer ‘toegankelijk’ voor wie met constructies wil rommelen?

Niet meer uitwijken naar de VS

De Europese Commissie wil met EU Inc. een nieuwe rechtsvorm neerzetten naast de nationale bv’s en GmbH’s. Bedrijven kunnen zich dan binnen 48 uur, volledig digitaal en voor maximaal 100 euro registreren. Het idee erachter: minder versnippering, minder papierwerk en meer kans dat een startup in Europa blijft doorgroeien, in plaats van uit te wijken naar de VS.

Reuters wijst er inderdaad op dat de EU de afgelopen jaren weliswaar meer startups telde dan de VS, maar in 2025 slechts 110 unicorns had, tegen 687 in de VS.

Walhalla voor brievenbusfirma’s

Ter geruststelling benadrukt de Commissie dat nationale arbeids- en sociale wetgeving gewoon van kracht blijft. FNV en ETUC geloven daar weinig van. In EUNews zegt ETUC, de Europese Vakbondsconfederatie, dat het voorstel juist onvoldoende barrières opwerpt tegen het ontwijken van nationale arbeidswetgeving en cao’s. En volgens FNV dreigt er een walhalla voor brievenbusfirma’s en het ontwijken van medezeggenschap.

Kritiek

Opvallend is dat ook het bedrijfsleven niet meteen staat te juichen. Sommige bronnen noemen het voorstel goed voor grensoverschrijdende groei. Maar anderen mopperen juist dat de EU Inc. niet ver genoeg gaat. Brussel krijgt dus kritiek van drie kanten tegelijk: van vakbonden, van werkgevers- en ondernemersorganisaties en van ‘founders’.

Een geruststelling voor de FNV misschien: het is Brussel maar. Een idee daarvandaan kan altijd nog door elke lidstaat ‘ingevuld’ worden zoals het daar het beste uitkomt. Met andere woorden: één EU Inc.-merk, maar mogelijk 27 verschillende type-aanduidingen op de achterklep.

Gevolgen voor logistiek

Voor de logistieke sector kan de EU Inc. toch nog een heel dossier worden, als het voorstel aangenomen wordt tenminste. Want zowel de Europese Arbeidsautoriteit als het Europees Parlement identificeerden transport en warehousing expliciet als activiteiten waar brievenbusfirma’s, onderaanneming, uitzendwerk en schijnzelfstandigheid de controle op een eerlijke bedrijfsvoering bemoeilijken.

De rechtspositie van gigworkers - waaronder pakketbezorgers en fietskoeriers - zal er in ieder geval niet beter op worden. Volgens FNV-voorzitter Dick Koerselman opent het voorstel de deur “naar een golf aan flitsfirma’s die onder een gunstiger juridisch regime vallen, en in de hele Europese Unie actief kunnen zijn.” De FNV roept daarom het kabinet, de Tweede Kamer en leden van het Europees Parlement op om de plannen kritisch te beoordelen. Europa moet innovatie stimuleren, maar dan wel met sterke sociale waarborgen en niet door arbeidsrechten te verzwakken.