Minister: oorlog kan logistiek raken via betalingsgedrag

Minister Heleen Herbert waarschuwt dat de situatie in het Midden-Oosten door blijft werken. Het gaat dan niet alleen om hogere kosten, maar ook om betalingsgedrag en dus om de vraag of de uitgaven en inkomsten niet te veel uit de pas gaan lopen.

In een nieuwsbericht van 18 juni roept de minister bedrijven, overheden en andere opdrachtgevers op om leveranciers op tijd te betalen en op tijd met elkaar te overleggen om extra kosten - of erger nog - te voorkomen. “Nederlandse bedrijven zijn sterk van elkaar afhankelijk. Wanneer een opdrachtgever betalingen uitstelt of kosten doorschuift, kunnen leveranciers en kleinere mkb-ondernemers daardoor direct in de problemen komen”, aldus minister Herbert.

De minister van Economische Zaken en Klimaat richtte zich niet per se op de logistiek, maar die sector wordt wel expliciet benoemd. 

Ketenprobleem

In de bijbehorende Kamerbrief van 18 juni wordt duidelijk waarom de minister dat aanstipt: de aanhoudende crisis in het Midden-Oosten werkt door in allerlei kosten. Dat drukt op marges en uiteindelijk op de rimpelloze uitvoering van opdrachten. 

De minister voorziet een mogelijk ketenprobleem. Als een opdrachtgever betalingen uitstelt of kosten doorschuift, kunnen leveranciers en kleinere mkb-bedrijven volgens Herbert direct in de problemen komen. Dat is precies waar de logistieke sector gevoelig voor is: veel kosten moeten snel worden gemaakt, terwijl inkomsten vaak later volgen. Voorkomen moet worden, dat de tijd tussen uitgaven en inkomsten opgerekt wordt.

Leverancier is geen bank 

Het meest concreet is de minister over betaalgedrag. Bedrijven en overheden moeten hun leveranciers op tijd betalen. 

Als bedrijven onderling geen betaaltermijn hebben afgesproken, geldt volgens de brief 30 dagen. Bedrijven kunnen onderling in beginsel maximaal 60 dagen afspreken. Voor betalingen van grote ondernemingen aan mkb-ondernemingen geldt maximaal 30 dagen. Ook overheden moeten in beginsel binnen 30 dagen betalen.

Wie laat betaalt, misbruikt zijn leverancier of dienstverlener als bank. Bij een kleinere logistieke dienstverlener kan dat snel tot liquiditeitsproblemen leiden. Zeker als brandstof, personeel en materieel wél gewoon vooruit betaald moeten worden. 

Ga in gesprek

Het tweede punt van de minister is: wacht niet tot het misloopt. Als bepaalde kosten - denk aan brandstof, stroom, huur - bestaande afspraken onder druk zetten, moeten opdrachtgevers en opdrachtnemers op tijd met elkaar in gesprek gaan. 

Hoe dat moet? De minister geeft voorbeelden die volgens haar redelijk, tijdelijk en proportioneel zijn. Bijvoorbeeld: als een transportcontract is gesloten vóór de laatste kostenstijging, kan de afgesproken ritprijs ingehaald worden door de werkelijkheid. Dan ontstaat de klassieke vraag: neemt de vervoerder het verlies, betaalt de klant bij, of wordt de dienstverlening afgeschaald? Herbert kiest geen partij, maar wil voorkomen dat de ‘olifant in de kamer’ pas besproken wordt als er een conflict is.

Eerdere waarschuwing

In een Kamerbrief van 16 maart schreef het kabinet al dat de ontwikkelingen in het Midden-Oosten leiden tot hogere olie- en gasprijzen, met een doorwerking in energie-intensieve sectoren. Maar toen ging het nog om de algemene, bredere economische context. 

De Denk Vooruit-campagne, die EZK in mei startte, past al meer bij de recente ‘alert’ van minister Herbert. Die campagne vraagt ondernemers om hun cruciale processen en afhankelijkheden in kaart te brengen. In de latere Kamerbrief van 18 juni vertaalt Herbert dat onder meer naar de vraag of er alternatieve leveranciers of routes beschikbaar zijn.

Al met al is de kern voor de logistieke sector helder. Het Midden-Oosten raakt de logistieke sector in de portemonnee. We blijven rijden, laden, opslaan, bewerken, leveren en lossen. Maar dat gebeurt duurder; en de kans bestaat dat de rekening te laat betaald wordt. Vooral dat laatste moet voorkomen worden, om geen schakels uit de keten te laten vallen.